extensief groendak met leeflijn als valbeveiliging in stad

Waarom groendaken een must zijn in steden

- Blog | 2 min leestijd

Groendaken en daktuinen verhogen de leefbaarheid in verstedelijkte gebieden. Ze temperen de temperatuur zowel binnen als buiten wanneer het snikheet is, bufferen regenwater wanneer de hemelsluizen opengaan en verhogen de beschikbare ruimte op een aangename manier. Bovendien kunnen ze bijdragen aan de biodiversiteit.

 

Na de snikhete en langdurende hittegolven van de afgelopen zomers, klinkt urban heat island effect bij velen bekend in de oren. De Universiteit Gent brengt het hitte-eilandeffect in kaart met metingen van het zogenaamde Vlinder-netwerk (Vlinder staat voor ‘Vlaanderen in de weer’). In de nacht tussen warme dagen bleef het in het centrum van Brussel in augustus 2020 10 graden warmer dan op het platteland 15 kilometer verder. In Antwerpen en Gent bedroeg het verschil 7 graden, in kleinere steden zoals Mechelen of Aalst 6 graden.

 

Het fenomeen is Dave Martens, algemeen manager van groendakspecialist IBIC maar al te bekend: “Boosdoeners die het hitte-eilandeffect veroorzaken: daken, bestrating, gebouwen… die overdag warmte opslaan en ’s nachts als stralingswarmte weer afstaan. Groendaken zorgen voor afkoeling in het gebouw omdat de vegetatie de warmte van buiten naar binnen buffert. Ze koelen ook de omgeving van het gebouw omdat ze zorgen voor verdamping (= het onttrekken van warmte) via de beplanting, het geabsorbeerde regenwater, de ochtenddauw…”

 

Overstorten

 

Tweede grote reden waarom groendaken een must zijn in stedelijke gebieden: ze houden onze voeten droog. Of beter: ze houden ons oppervlaktewater proper, want als er grote hoeveelheden regen in de riolering terechtkomt, bestaat het risico dat er een overstort in werking treedt. Dat betekent dat het teveel aan hemelwater samen met ongezuiverd afvalwater in een nabijgelegen waterloop terechtkomt – wat vanzelfsprekend geen goede zaak is. 

 

Dave: “In een stad vol verharding kan regenwater niet of nauwelijks in de bodem infiltreren. De opwarming van de aarde zorgt ervoor dat we steeds meer te maken krijgen met felle buien en dus pieken in af te voeren hemelwater. Ons rioleringsstelsel kan dat lang niet altijd slikken.” Groendaken bufferen hemelwater op het dak en geven het in grote mate weer af door verdamping, waardoor het niet eens in de riolering terechtkomt. Zo dragen ze bij om overstromingen, wateroverlast en overstorten te vermijden.

 

Gigantisch potentieel

 

IBIC helpt groendaken aan een extra troef in samenwerking met De KU Leuven, Hogeschool PXL, Natuurpunt en Vlaio. “We nemen een pioniersrol op en onderzoeken hoe we van groendaken ‘zoemdaken’ kunnen maken”, zegt Dave. “Met een specifieke vegetatie en inrichting van een groendak willen we zoveel mogelijk bloembezoekende insecten lokken – vandaar de naam ‘zoemdak’ – en de biodiversiteit in de stad opkrikken.” 

Dat meer biodiversiteit bijdraagt aan een grotere leefbaarheid, is een open deur. Steeds meer projectontwikkelaars trekken dan ook de kaart van groendaken en daktuinen. “Ze stellen vast dat groen op of in het gebouw een meerwaarde biedt en hen helpt projecten vlotter aan de man te brengen. Groen voegt toe aan de levenskwaliteit, daar is intussen iedereen van overtuigd.”

Dave: “Als je ziet welke voordelen daktuinen en groendaken bieden in grote en kleine steden en als je weet hoeveel tienduizenden vierkante meter plat dak nog steeds gewoon maar ‘dak’ is, dan zie ik een gigantisch potentieel voor de komende decennia.”